Strona fazon.pl wykorzystuje pliki cookies.

Definicja niepełnosprawności intelektualnej

W określeniu osób, które pod względem umysłowym odbiegają od normy ogólnej w sensie ujemnym, nie ma jeszcze dostatecznej jednoznaczności.

W Polsce z kilku istniejących w tym zakresie terminów w użyciu są najczęściej następujące: „niepełnosprawność intelektualna”, „upośledzenie umysłowe”, „niedorozwój umysłowy”, „oligofrenia” (Greckie: oligos - mało, phren - myślę, umysł), „opóźnienie w rozwoju umysłowym”, „obniżona sprawność umysłowa”. Nie ma też jednoznaczności w definiowaniu upośledzenia umysłowego. Definicji tego odchylenia jest dużo i są one różne w zależności od podejścia do upośledzenia umysłowego i kryteriów oceniających ten stan.

Według M. Kościelskiej pojęcie upośledzania oznacza różne typy zaburzeń rozwoju o odmiennej patogenezie, których wspólnym wyróżnikiem są ograniczenia realizacji społecznych wymagań.[1]

Upośledzenie umysłowe według J. Kostrzewskiego to: „istotnie niższy od przeciętnego, co najmniej o dwa odchylenia standardowe, poziom funkcjonowania intelektualnego o charakterze globalnym wraz z zaburzeniami w zakresie dojrzewania, uczenia się i przystosowania społecznego, spowodowane przez czynniki genetyczne i egzogeniczne na podłożu względnie trwałych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym.”[2]

Natomiast Kirejczyk definiuje upośledzenie umysłowe jako „stan charakteruzujacy się istotnie niższym od przeciętnego ogólnym poziomem funkcjonowania intelektualnego i zaburzeniami w zakresie przystosowania się. Zaburzenia w przystosowaniu przejawiają się w postaci zaburzeń w zakresie dojrzewania, uczenia się i (lub) przystosowania społecznego.”[3]

Upośledzenie umysłowe rozpoznawane od urodzenia nazywane jest niedorozwojem umysłowym. Natomiast upośledzone rozpoznane po 3roku życia, którego istotą jest „postępujące się obniżenie ilorazu, jak i wieku inteligencji, tj. postępujące obniżenie się poziomy funkcjonowania intelektualnego, regresja w poziomie funkcjonowania”[4] nosi nazwę otępienia. Jak pisze J. Wyczesany[5] za J. Kostrzewskim można wyróżnić jeszcze zahamowanie rozwoju intelektualnego, które charakteryzuje się okresowym zatrzymaniem się rozwoju, które rokuje powrotem do normy.



[1] M. Kościelska, Upośledzenie umysłowe, a rozwój społeczny. Badania uczniów szkół specjalnych, PWN, Warszawa 1984, s. 80-93.

[2] J. Kostrzewski, I. Wald, Podstawowe wiadomości o upośledzeniu umysłowym, [w:] Upośledzenie umysłowe-pedagogika, pod. red. K. Kirejczyk,  Warszawa 1981, s. 36.

[3] Upośledzenie umysłowe-pedagogika, pod. red. K. Kirejczyk ,Warszawa 1981,PWN, s. 67.

[4] M. Żebrowska,  Psychologia rozwojowa, PWN, Warszawa 1997, s. 81.

[5] J. Wyczesany, Pedagogika upośledzonych umysłowo, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2008, s. 21.

 

Źródło: FAZON